AI Projelerinde Başarıyı Belirleyen 3 Kritik Karar
AI Projelerinde Başarıyı Belirleyen 3 Kritik Karar
Yapay zeka projelerinin büyük bölümü teknik olarak mümkün olmasına rağmen beklenen iş değerini üretemeden sonlanır. Bunun nedeni çoğu zaman algoritma veya model seçimi değildir. Başarıyı asıl belirleyen faktörler, proje daha başlamadan verilen stratejik kararlardır. AI projelerinde erken aşamada alınan birkaç kritik karar, sonucu doğrudan şekillendirir.
AI Projeleri Neden Başarısız Olur?
Birçok kurum AI projelerine yüksek beklentilerle başlar; ancak süreç ilerledikçe proje PoC seviyesinde kalır veya üretime alınsa bile değer üretmez. Bunun temel nedeni yanlış problem seçimi, yetersiz sahiplik ve sürdürülebilirlik eksikliğidir.
Başarılı AI projeleri, teknolojiden önce doğru kararlarla başlar.
Kritik Karar 1: Doğru Problemi Seçmek
AI projelerinde en kritik karar, “hangi modeli kullanalım?” değil; “hangi problemi çözüyoruz?” sorusuna verilen cevaptır. Yanlış problem seçimi, en iyi modelle bile başarısızlığa yol açar.
- İş değeri net olmayan problemler
- Veriyle ölçülemeyen hedefler
- AI gerektirmeyen basit süreçler
Doğru problem; ölçülebilir, tekrar eden ve karar kalitesini etkileyen problemdir.
Kritik Karar 2: Sahiplik ve Ürün Yaklaşımı
Birçok AI projesi “kimin projesi olduğu” net olmadığı için başarısız olur. Teknik ekipler modeli geliştirir; ancak iş tarafında sahiplenilmediği için çıktı kullanılmaz.
Başarılı AI projeleri, deney değil ürün olarak ele alınır.
- Net bir iş sahibi (product owner)
- Üretimden ve değerden sorumlu ekip
- Başarıyı iş metrikleriyle ölçen yaklaşım
Sahibi olmayan AI ürünü, sürdürülebilir değildir.
Kritik Karar 3: Üretim ve Sürdürülebilirlik Planı
AI projelerinde başarı, modelin çalışmasıyla değil; çalışmaya devam etmesiyle ölçülür. Üretim ortamına alınmayan veya izlenmeyen modeller kısa sürede değer kaybeder.
- Model performansının düzenli izlenmesi
- Veri ve model drift yönetimi
- Bakım, yeniden eğitim ve MLOps yaklaşımı
Üretim planı olmayan AI projeleri, geçici birer deney olarak kalır.
Bu 3 Karar Birlikte Nasıl Çalışır?
Bu üç karar birbirinden bağımsız değildir. Doğru problem seçilse bile sahiplik yoksa değer üretilmez. Sahiplik olsa bile üretim planı yoksa sürdürülebilirlik sağlanamaz. Başarılı AI projeleri, bu üç kararın birlikte ve tutarlı şekilde alındığı projelerdir.
Yaygın Yanılgılar
- “Model tutarsa proje başarılıdır”
- “PoC yaptıysak AI yapıyoruzdur”
- “Teknik ekip halleder”
- “Üretimi sonra düşünürüz”
Sonuç
AI projelerinde başarı, ileri algoritmalar veya büyük bütçelerle değil; doğru erken kararlarla gelir. Doğru problem seçimi, net sahiplik ve sürdürülebilir üretim planı olmayan AI girişimleri, kaçınılmaz olarak değer kaybeder. Yapay zekada kazanan kurumlar, teknolojiyi değil; kararlarını olgunlaştıran kurumlardır. AI başarısı, koddan önce yönetişimle başlar.